Pravilnik o referalnom sistemu u zdravstvenoj zaštiti Republike Srpske Štampaj E-pošta

Na osnovu člana 69. i 70. stav 1 Zakona o državnoj upravi ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 11/94), a u vezi sa čl. 3,5,6,7. i 27. Zakona o zdravstvenoj zaštiti i člana 19. Zakona o zdravstvenom osiguranju ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 18/99), ministar zdravlja i socijalne zaštite

d o n o s i

P R A V I L N I K

O REFERALNOM SISTEMU U ZDRAVSTVENOJ ZAŠTITI REPUBLIKE SRPSKE

I - OPŠTE ODREDBE

Član 1.

          Pod referalnim sistemom u smislu ovog pravilnika podrazumeva se kontinuirano pružanje zdravstvene zaštite na svim nivoima njenog ostvarivanja putem zdravstvenih mera i usluga koje ser međusobno nadovezuju uz korišćenje mdicinske dokumentacije koja prati pružanje zdravstvenih mera i usluga od nižeg ka višem referalnom nivou i obrnuto.

Član 2.

          Zdravstvena zaštita ostvaruje se u državnim i privatnim zdravstvenim ustanovama pod jednakim uslovima na tri nivoa:

          - prvi nivo obezbeđuju ustanove primarne zdravstvene zaštite, ambulante porodične medicine, stomatološke ambulante, domovi zdravlje, Apotekarska ustanova i apoteke;

          - drugi nivo obezbeđuju opšte bolnice i regionalni zavodi za zaštitu zdravlja. Ove zdravstvene ustanove čine prvi referalni nivo;

          - treći nivo obezbeđuju klinički centri preko svojih klinika i instituta, Instituta za zaštitu zdravlja Republike Srpske i specijalizovani zavodi i instituti. Ove zdravstvene ustanove čine drugi referalni nivo;

Član 3.

          Drugi referalni nivo čine i zdravstvene ustanove van teritorije Republike Srpske u koje se u skladu sa posebnim propisima upućuju obolela i povređena lica radi ispitivanja i lečenja.

II - PRVI NIVO OSTVARIVANJA ZDRAVSTVENE ZAŠTITE

Član 4.

          Na prvom nivou ostavrivanja zdravstvene zaštite pružaju se najmanje sledeće zdravstvene mere i usluge:

          1. zdravstveno-promotivne mere u skladu sa programima unapređenja zdravlja kod pojedinaca i grupa stanovništva;

          2. mere na otklanjanju i suzbijanju faktora rizika određenih bolesti u skladu sa programom Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite;

          3. zdravstvena kontrola vode za piće;

          4. mere na sprečavanju i suzbijanju bolesti i povreda;

          5. zdravstvena zaštita žena u toku trudnoće, porođaja i do godinu dana starosti rođenog deteta u skladu sa odredbama Pravilnika o minimalnom paketu osnovne zdravstvene zaštite;

          6. zdravstvena zaštita dece u skladu sa odredbama Pravilnika o minimalnom paketu osnovne zdravstvene zaštite;

          7. imunizacija u skladu sa Naredbom o obaveznoj imunizaciji;

          8. pregledi i lečenja obolelih i povređenih lica u svim slučajevima kada nije potrebno složenije ispitivanje i bolničko lečenje;

          9. kompletna obrada bolesnika koji se upućuju na ispitivanje i lečenje u zdravstvene ustanove prvog referalnog nivoa;

          10. nastavak lečenja i rehabilitacija bolesnika lečenih u bolnici;

          11. lečenje i rehabilitacija obolelih i povređenih kada nije neophodno bolničko lečenje;

          12. zdravstvena zaštita starih osoba u skladu sa odredbama Pravilnika o minimalnom paketu osnovne zdravstvene zaštite;

          13. pružanje hitne medicinske pomoći i transport obolelih i povređenih sa prvog na drugi nivo ostvarivanja zdravstvene zaštite kada je potrebno bolničko lečenje;

          14. ultrazvučna dijagnostika, RTG dijagnostika (nativni snimak pluća, srca, abdomena i urogenitalnog sistema i RTG dijagnostika koštano-zglobnog sistema);

          15. laboratorijski testovi uključujući biohemijske kada zdravstvena ustanova ispunjava uslove u pogledu kadra i opreme i ima odobrenje resornog ministarstva;

          16. ambulantna zubno-zdravstvena zaštita (dece, omladine i odraslih);

          17. stručno utvrđivanje uzroka smrti (mrtvozorstvo);

          18. snabdevanje lekovima;

          19. vođenje propisane dokumentacije-evidencije;

Član 5.

          Mere i usluge iz člana 4. stav1. tač.1, 2, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 17. i 19. pruža tim porodične medicine uz stručnu podršku i pomoć konsultativno specijalističke službe.

          Mere i upute iz člana 4. stav 1. tač. 3, 4,  13, 14, 16. i 19. pružaju nadležna konsultativno specijalistička, RTG i laboratorijska služba.

          Mere i usluge iz člana 4. stav 1. tačka 18. pružaju Apotekarska ustanova i apoteke.

          Prilikom izbora nadležne konsultativno-specijalističke službe prioritet imaju akreditovane zdravstvene ustanove.

Član 6.

          Lekar porodične medicine u izvršavanju obaveza iz svog delokruga obraća se konsultativno-specijalističkoj službi u slučaju kada mu je potrebno stručno mišljenje po pitanju dijagnoze i lečenja, odnosno upućivanja bolesnika na viši referalni nivo ili u vezi izvođenja mera iz člana 4. tač.1. i 2.

Član 7.

          Konsultacija između lekara porodične medicine i određenog specijaliste konsultanta obavlja se obavlja se u slučaju dijagnostike i lečenja kod pojedinaca u prostorijama domova zdravlja, odnosno odgovarajuće konsulčtativno-specijalističke službe u dogovoreno vreme.

          Za konsultaciju specijaliste konsultanta lekar porodične medicine obavezan je uz odgovarajuću uputnicu dostaviti i svu prethodnu dokumentaciju o obolelom.

          Specijalista konsultativne službe dužan je da najmanje jednom mesečno obiđe - obavi konsultacije sa timovima porodične medicine i pruži im potrebnu stručnu pomoć.

Član 8.

          Svaki specijalista-konsultant ima raspored prijema bolesnika na konsultativno specijalistički pregled i raspored obilazaka timova porodične medicine. Ova akta moraju biti dostupna timovima porodične medicine i biti vidno istaknuta u ulaznom delu zdravstvene ustanove.

Član 9.

          Dom zdravlja može da organizuje sa postojećim - vlastitim kadrom konsultativno specijalističke preglede iz sledećih grana medicine:

          - pedijatrija,

          - ginekologija,

          - pneumoftiziologija,

          - medicina rada,

          - epidemiologija,

          - stomatološke specijalističke grane.

          Za ostale grane medicine dom zdravlja može angažovati specijalistu konsultanta iz drugih zdravstvenih ustanova uključujući i centre za mentalno zdravlje i fizikalnu rehabilitaciju u zajednici.

Član 10.

          RTG dijagnostika i ultrazvučna dijagnostika obavljaju se na osnovu uputa lekara porodične medicine.

          Laboratorijski testovi u laboratoriji doma zdravlja obavljaju se na osnovu uputa lekara porodične medicine.

Član 11.

          Snabdevanje pacijenata lekovima za vanbolničko lečenje vrši se preko apoteka.

          Snabdevanje pacijenata lekovima u zdravstvenim ustanovama vrši se u skladu sa važećim zakonskim propisima.

Član 12.

          Zdravstvene ustanove na prvom nivou ostvarivanja zdravstvene zaštite pružaju zdravstvene mere i usluge iz čl. 4, 9, 10. i 11. ovog pravilnika pod jednakim uslovima pružanja zdravstvenih mera i usluga i pod jednakim uslovima finansiranja.

Član 13.

          Upućivanje bolesnika na ispitivanje i lečenje na prvi referalni nivo vrši lekar porodične medicine.

          U uputu na ispitivanje, odnosno lečenje, lekar porodične medicine dužan je uz dijagnozu koju je postavio navede šta od zdravstvene ustanove, u koju upućuje bolesnika traži.

          Lekar je dužan da uz uputnicu dostavi svoj dokument o prethodnoj obradi i tretmanu obolelog (anamneza, objektivni nalaz dijagnostičke pretrage i primenjivana terapija).

Član 14.

          Lekar porodične medicine dužan je da pre upućivanja bolesnika na ispitivanje, odnosno lečenje (sem hitnih slučajeva) obavesti odgovarajuću službu zdravstvene ustanove u koju upućuje pacijenta i da traži potvrdu prijema na ispitivanje, odnosno lečenje.

          Obavezu iz prethodnog stava nemaju lekari porodične medicine ako ne postoji odgovarajuća telefonska veza, odnosno nemogućnosti bilo kakve komunikacije.

 III - PRVI REFERALNI NIVO OSTVARIVANJA ZDRAVSTVENE ZAŠTITE

Član 15.

          Opšta bolnica na prvom referalnom nivou pruža zdravtsvenu zaštitu neprekidni 24 časa.

          Opšta bolnica obezbeđuje ispitivanje i bolničko lečenje i rehabilitaciju obolelih i povređenih lica.

          U opštoj bolnici na prvom referalnom nivou pružaju se zdravstvene usluge koje se ne mogu objektivno pružati na prvom nivou pružanja zdravstvene zaštite.

 Član 16.

          Obolelo i povređeno lice upućeno na prvi referalni nivo može biti:

          - ispitano i sa definitivnom dijagnozom uz medicinsku dokumentaciju o izvršenim pretragama i uputstvom o daljem lečenju vraćeno lekaru porodične medicine koji ga je uputio;

          - zadržano na ambulantnom lečenju u dnevnoj bolnici;

          - zadržano na ispitivanju i bolničkom lečenju.

 Član 17.

          Nakon završenog bolničkog lečenja i rane rehabilitacije nadležna služba bolnice otpušta obolelo ili povređeno lice sa uputstvom o daljem lečenju i rehabilitaciji lekaru porodične medicine.

Član 18.

          Ukoliko je neophodno složenije ispitivanje i lečenje od onog koje može da bude pruženo na prvom referalnom nivou, nadležna služba prvog referalnog nivoa dužna je da uputi obolelo ili povređeno lice u zdravstvenu ustanovu na drugom referalnom nivou i da o tome obavesti lekara porodične medicine koji ga je uputio.

          U slučaju potrebe za prevozom pacijenta, isti je obavezna obezbediti bolnica koja upućuje na viši referalni nivo ili otpušta pacijenta na kućno lečenje.

Član 19.

          Zdravstvena ustanova na prvom referalnom nivou dužna je da pruža organizovanu i kontinuiranu stručnu pomoć zdravstvenim ustanovama primarne zdravstvene zaštite putem:

          - potpune informisanosti zdravstvenih ustanova na prvom nivou ostvarivanja zdravstvene zaštite o načinu prijema, lečenja, rehabilitacije i otpuštanja bolesnika;

          - obezbeđenjem službe preko koje lekari porodične medicine i ustanove na prvom nivou mogu zakazati prijem svojih bolesnika i dobiti informacije o bolesnicima na lečenju koje su uputili;

          - održavanjem redovnih stručnih sastanaka sa lekarima porodične medicine i drugim lekarima i farmaceutima na prvom nivou ostvarivanja zdravstvene zaštite o pitanjima od zajedničkog interesa.

 Član 20.

          Služba hitne medicinske pomoći preko koje je obolelo ili povređeno lice upućeno na ispitivanje i lečenje u bolnicu prvog referalnog nivoa dužna je da obavesti lekara porodične medicine za kojeg je to lice opredeljeno i koji dalje preuzima staranje o tom licu na isti način i kao za lica koja je lično uputio.

Član 21.

          Regionalni zavod za zaštitu zdravlja na prvom referalnom nivou kao organizaciona jedinica Instituta za zaštitu zdravlja Republike Srpske  i na teritoriji koju pokriva:

          - prati i proučava zdravstveno stanje stanovništva, epidemiološku situaciju i higijenske prilike;

          - pruža stručnu podršku zdravstvenim ustanovama na prvom nivou ostvarivanja zdravstvene zaštite u primeni metoda unapređivanja zdravlja, sprečavanja i suzbijanja zaraznih bolesti i drugih masovnih bolesti, otkrivanju i suzbijanju faktora rizika koji utiču na pojavu i razvoj masovnih nezaraznih bolesti;

          - predlaže i preuzima mere za sprečavanje izvora širenja zaraznih bolesti i za otklanjanje štetnih faktora u životnoj sredini;

          - vrši sistematsku sanitarnu kontrolu vode za piće, površinskih voda, namirnica i vazduha;

          - učestvuje u edukciji i obrazovanju kadrova.

  Član 22.

          Zdravstvene mere u vezi otkrivanja i kontrole kliconoša i druge prevencije i kontrole zaraznih bolesti regionalni zavod vrši u skladu sa odgovarajućim zakonskim propisima.

IV - DRUGI REFERALNI NIVO

Član 23.

          Zdravstvene usluge drugog referalnog nivoa pružaju zdravstvene mere i usluge koje zbog složenosti dijagnostičkih procedura i lečenja ne mogu da se obezbede na prvom referalnom nivou, a to su:

          - dijagnostika putem magnetne rezonance,

          - koronarografija,

          - dijagnostika putem radioizotopa,

          - neurohirurške operacije,

          - operacije u oblasti plastične hirurgije,

          - fakoemolzifikacija (ultrazvučna operacija katarakte sa ugrađivanjem sočiva),

          - vitroretinalna hirurgija,

          - totalne laringoktomije,

          - laserske intervencije,

          - operacije na otvorenom srcu,

          - ugradnja pejsmejkera,

          - lečenje malignih oboljenja radio-terapijom i putem citostatika,

          - transplatacija organa i tkiva,

          - radikalne ginekološke intervencije (ginekološka onkologija).

Član 24.

          Na drugom referalnom nivou pružaju se zdravstvene mere i usluge:

          - ispitivanje kvaliteta lekova,

          - virusološke i mikrobiološke analize,

          - složene bakteriološke i hemijske analize,

          - složene imunološke analize,

          - alergološko-imunološka dijagnostika.

          Zdravstvene mere i usluge iz prethodnog stava pruža Institut za zaštitu zdravlja Republike Srpske.

Član 25.

          Zdravstvene mere i usluge iz čl. 23. i 24. obezbeđuje klinički centar ili određena zdravstvena ustanova van teritorije Republike Srpske ako se one iz objektivnih razloga ne mogu pružiti od strane zdravstvenih ustanova na drugom referalnom nivou u Republici Srpskoj.

Član 26.

          Upućivanje na ispitivanje i lečenje radi pružanja zdravstvenih mera i usluga koje se pružaju na drugom referalnom nivou vrši odgovarajuća zdravstvena ustanova, odnosno služba prvog referalnog nivoa ukoliko zakonom nije drugačije određeno.

          Upućivanje na ispitivanje i lečenje na drugi referalni nivo u inostranstvo reguliše se Pravilnikom o korišćenju zdravstvene zaštite u inostranstvu.

 Član 27.

          Zdravstvene ustanove drugog referalnog nivoa u skladu sa zakonom učestvuju u obrazovanju i stručnom usavršavanju zdravstvenih radnika.

          Pored obaveza iz prethodnog stava dužne su da pružaju organizovanu i kontinuiranu stručnu pomoć zdravstvenim ustanovama prvog referalnog nivoa i da organizuju i izvode kontinuiranu edukaciju zdravstvenih radnika prvog referalnog nivoa.

V - ZAVRŠNE ODREDBE

 Član 28.

          Referalni sistem predstavlja funkcionalnu celinu u kojo se obezbeđuje kontinuitet pružanja zdravstvene zaštite na sva tri nivoa njenog ostvarivanja.

          U referalnom sistemu koristi se jedinstvena medicinska dokumentacija koja se upućuje u oba smera, odnosno od nižeg ka višem referalnom nivou i obratno.

Član 29.

          U referalnom sistemu nema ponavljanja istih dijagnostičkih procedura.

          Ukoliko nije izvršena određena dijagnostička procedura na nižem referalnom nivou, a mogla je da se izvrši, zdravstvena ustanova koja je tu proceduru izvršila može tražiti nadoknadu od zdravstvene ustanove koja je bila dužna da to učini.

Član 30.

          Zdravstvene ustanove i zdravstveni radnici u pružanju zdravstvenih mera i usluga na određenim nivoima referalnog sistema dužni su da se pridržavaju doktrinarnih načela i utvrđenih protokola dijagnostike i lečenja.

Član 31.

          Ovaj pravilnik stupa na snagu danom objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srpske".

 

Broj: 01-50-456/02

1. marta 2002.godine                                                                                   Ministar

Banja Luka                                                                               Dr sci. med. Milorad Balaban s.r.  

 
Sledeće >
Udruzenje ljekara porodicne medicine RS